Xem chi tiết tin - ĐOÀN ĐBQH VÀ HĐND TỈNH HẬU GIANG - ĐẠI BIỂU NHÂN DÂN TỈNH HẬU GIANG

 

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND là yếu tố cần thiết trong tình hình hiện nay

Ngày 28-02-2022

Trong nhiệm kỳ qua, từ khi Luật Tổ chức Chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ra đời đã tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ cho cơ quan dân cử hoạt động . Từ đó, vị thế, vai trò của cơ quan dân cử được khẳng định và nâng lên, nhất là trong cơ cấu tổ chức, trong các hoạt động: Thẩm tra, giám sát, chất vấn, giải trình, tiếp công dân…, đặc biệt là quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, góp phần lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh.

Đại biểu HĐND tỉnh Hậu Giang, khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026

Bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta phải thẳng thắn, mạnh dạn nhìn nhận rằng, mặc dù vị thế, vai trò của HĐND các cấp được nâng lên, các hoạt động của HĐND theo luật định từng bước được nâng chất, đổi mới nhưng vẫn còn đó những khó khăn, hạn chế như: Cơ cấu đại biểu HĐND có mặt chưa đồng đều, mỗi đại biểu chỉ chuyên sâu trên một lĩnh vực nên quá trình hoạt động còn gặp những khó khăn nhất định, một số đại biểu chưa phát huy tinh thần trách nhiệm, chưa tích cực nghiên cứu để tham gia thảo luận, chất vấn tại kỳ họp; Việc tham gia chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu HĐND thời gian qua còn hạn chế; Việc tái giám sát chưa được thực hiện thường xuyên vì thế hiệu quả của hoạt động giám sát vẫn còn những hạn chế; Tại nhiều điểm tiếp xúc cử tri, thành phần cử tri chủ yếu là cán bộ cấp xã, ấp, khu vực, rất ít cử tri là người lao động và các thành phần khác; hoạt động tiếp xúc cử tri chủ yếu là trước và sau các kỳ họp thường lệ mà chưa tổ chức được nhiều các cuộc tiếp xúc cử tri theo chuyên đề theo từng đối tượng cử tri. Do đó, để hoạt động của cơ quan dân cử ở địa phương được tiếp tục nâng chất thì cần có biện pháp, giải pháp hữu hiệu hơn.

Để góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của HĐND các cấp trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, tôi xin đề xuất một số giải pháp sau:

1) Đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với hoạt động của HĐND, nhất là công tác cán bộ:

Quán triệt và nghiêm túc triển khai, thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 21/10/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hậu Giang về việc tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động Hội đồng nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Hậu Giang. Tập trung thay đổi cách nghĩ, cách làm trong phương thức, cách thức hoạt động của đại biểu HĐND từ khâu nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri đến xem xét, thẩm tra, giám sát, đánh giá, biểu quyết thông qua nghị quyết. Muốn làm tốt việc đó cần bám sát nghị quyết của Đảng và đời sống xã hội, đặc biệt là công tác cán bộ. Thực tiễn cho thấy, nơi nào cấp ủy Đảng thật sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phân công, bố trí cán bộ đúng tầm, có đủ năng lực, trình độ để làm nhiệm vụ ở cơ quan quyền lực nhà nước tại địa phương thì nơi đó chất lượng hoạt động của HĐND được nâng cao.

Trước tiên cấp ủy cùng cấp giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND vừa đảm bảo cơ cấu, thành phần theo quy định vừa đảm bảo trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức; nhất là hạn chế người ứng cử công tác tại các cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp; bố trí, giới thiệu nhân sự bầu giữ các chức danh của HĐND đủ tiêu chuẩn trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức và đủ số lượng cán bộ chuyên trách theo quy định. Đối với chức danh Trưởng ban (chuyên trách) các Ban HĐND tỉnh và Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh cần phải là ủy viên cấp ủy cùng cấp để nâng cao vị thế, vai trò của HĐND tỉnh.

2) Đổi mới, cải tiến tổ chức kỳ họp HĐND tỉnh

- Sau mỗi kỳ họp HĐND, đồng thời với việc đánh giá rút kinh nghiệm kỳ họp trước, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức họp với Thường trực UBND, Ban thường trực UBMTTQVN tỉnh và các cơ quan, đơn vị có liên quan thống nhất chương trình, thời gian tổ chức kỳ họp tiếp theo để sớm triển khai công tác chuẩn bị.  

- Tài liệu kỳ họp gửi đến các Ban HĐND tỉnh thẩm tra phải đúng thời gian quy định, cương quyết không thẩm tra các nội dung gửi chậm. Các Ban HĐND tỉnh chủ động nghiên cứu, khảo sát, thẩm tra bằng nhiều hình thức; cần tham vấn ý kiến chuyên gia và khảo sát đối tượng chịu sự tác động trực tiếp để đảm bảo sự phù hợp và tính khả thi khi nghị quyết được ban hành.

- Chỉ đạo, tổ chức cho các Tổ đại biểu HĐND tỉnh họp Tổ để thảo luận, đóng góp ý kiến vào các nội dung của kỳ họp; nêu rõ nội dung chưa thống nhất, nội dung cần sửa đổi, bổ sung và đề xuất, kiến nghị về giải pháp.

- Cần rút ngắn thời gian trình bày các văn bản tại kỳ họp, dành nhiều thời gian cho thảo luận. Cơ quan trình và cơ quan thẩm tra, ngoài việc chuẩn bị báo cáo đầy đủ gửi trước để đại biểu nghiên cứu, phải có báo cáo tóm tắt để trình bày tại kỳ họp. Tăng thời lượng truyền hình trực tiếp các phiên họp của HĐND để cử tri theo dõi, giám sát.

- Về hoạt động chất vấn tại kỳ họp: đại biểu HĐND tỉnh đặt câu hỏi để trao đổi với người trả lời chất vấn theo hướng đối thoại, tranh luận làm rõ trách nhiệm và các giải pháp thực hiện. Đối với những vấn đề có liên quan đến nhiều ngành Chủ tọa kỳ họp nên mời lãnh đạo UBND tỉnh trả lời. Khuyến khích hình thức hỏi gọn đáp nhanh giữa đại biểu và người trả lời chất vấn. Chủ tọa kỳ họp kết luận về phiên chất vấn, làm cơ sở theo dõi, giám sát việc thực hiện của người trả lời chất vấn. Trường hợp cần thiết, HĐND tỉnh ra nghị quyết về phiên họp chất vấn và trả lời chất vấn. Trong thời gian giữa hai kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh cần tổ chức giải trình, chất vấn tại các phiên họp Thường trực HĐND tỉnh.

- Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015 quy định HĐND có thể ra nghị quyết về chất vấn, tuy nhiên do kỳ họp HĐND diễn ra trong thời gian ngắn, vì vậy thời gian cho việc xây dựng Dự thảo Nghị quyết, thẩm tra, xin ý kiến vào Dự thảo nghị quyết hầu như không có; chưa quy định chế tài xử lý đối với các cá nhân, tổ chức không thực hiện hoặc thực hiện không nghiêm các kiến nghị của đại biểu HĐND....

3) Cải tiến, đổi mới trong hoạt động giám sát

- Hoạt động giám sát chuyên đề cần phải được tăng cường thực hiện. Theo đó, giám sát chuyên đề của HĐND, Thường trực HĐND và mỗi Ban HĐND tỉnh thực hiện hằng năm từ 2 đến 3 cuộc; nội dung giám sát là những vấn đề trong quá trình thực hiện còn nhiều khó khăn, vướng mắc, hạn chế, những vấn đề nổi cộm, gây bức xúc cho người dân thông qua dư luận, thông tin, báo chí, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân… 

- Để đề cương báo cáo giám sát đúng trọng tâm và đủ các thông tin phục vụ cho nội dung giám sát, việc dự thảo đề cương báo cáo giám sát cần được xây dựng trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của đối tượng giám sát, các thông tin phản ánh trên báo chí, qua tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và có thể tham khảo đề cương của HĐND các địa phương khác...

- Kết hợp chặt chẽ giữa nghe báo cáo và khảo sát thực tế. Thành viên Đoàn giám sát phải nắm vững chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật về nội dung giám sát, nghiên cứu kỹ các báo cáo, kết hợp với xem xét các hồ sơ cần thiết có liên quan, ý kiến cần có tính chất vấn, phản biện... đặc biệt, cần thu thập thêm thông tin tại các buổi khảo sát thực tế, có xác minh tại chỗ để làm căn cứ kết luận, kiến nghị sau giám sát.

- Báo cáo, kết luận giám sát phải đảm bảo tính khách quan, chính xác, trung thực, sát thực tế và quan trọng nhất là phải chỉ rõ những hạn chế, tồn tại cụ thể, những vướng mắc, khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện, nêu ra được những kiến nghị, đề xuất rõ ràng, chính xác, phù hợp, khả thi để các cơ quan tổ chức thực hiện được, tránh việc kết luận, kiến nghị chung chung, gây khó khăn cho việc thực hiện.

- Trước các kỳ họp thường kỳ của HĐND, tiến hành đánh giá kết quả thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát của các cơ quan đơn vị, tổng hợp báo cáo Thường trực HĐND tỉnh để trình HĐND tỉnh. Việc theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị sau giám sát chỉ chấm dứt khi các cơ quan, đơn vị thực hiện hoàn thành các kết luận, kiến nghị.

- Khuyến khích các Tổ đại biểu tổ chức giám sát nơi mình ứng cử những vấn đề bức xúc, khó khăn của cử tri tại địa phương.

- Một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát của đại biểu HĐND là do một số quy định của pháp luật chưa cụ thể, phù hợp với thực tiễn như: chưa có quy định cụ thể, rõ ràng về trình tự, thủ tục giám sát của Tổ đại biểu HĐND; quyền hạn và trách nhiệm của các chủ thể giám sát, đối tượng chịu sự giám sát; Như vậy, để bảo đảm hiệu lực và hiệu quả của đại biểu HĐND đề nghị quy định cụ thể về hoạt động giám sát và các chế tài xử lý đối với các cá nhân, tổ chức không thực hiện hoặc thực hiện không nghiêm các kiến nghị của đại biểu HĐND; quy định trình tự, thủ tục ban hành nghị quyết sau chất vấn...

4) Nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri:  

- Bên cạnh việc tiếp xúc cử tri định kỳ theo luật định, cần mở rộng các hình thức tiếp xúc cử tri nơi ứng cử, nơi cư trú, nơi làm việc, theo chuyên đề, theo đối tượng... Lịch tiếp xúc cử tri phải được thông báo công khai, rộng rãi để mọi cử tri có nhu cầu có thể tham dự. Đại biểu HĐND tỉnh trực tiếp gặp gỡ cử tri trong không khí cởi mở, dân chủ; dành thời gian để cử tri trao đổi, nêu ý kiến, kiến nghị, "nghe cử tri nói". Các cơ quan quản lý nhà nước các cấp, nhất là cấp tỉnh phải tham dự các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh khi có yêu cầu để trả lời, giải trình những vấn đề thuộc trách nhiệm của mình trước cử tri, "nói cho cử tri hiểu". Đối với những vấn đề chưa giải quyết ngay được thì cần phải xác định lộ trình cụ thể. Tổ đại biểu và các đại biểu trong Tổ giám sát kết quả trả lời kiến nghị của cử tri đến khi được xử lý thỏa đáng.

- Ứng dụng công nghệ thông tin để tiếp nhận ý kiến, kiến nghị và thông báo kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri.

5) Xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa Thường trực HĐND tỉnh với UBND tỉnh, UBMTTQVN tỉnh và các cơ quan liên quan: 

Thường trực HĐND tỉnh chủ động xây dựng và thực hiện nghiêm Quy chế phối hợp với UBND, UBMTTQVN tỉnh để giải quyết các công việc có liên quan, nhất là việc thống nhất chuẩn bị chương trình các kỳ họp, hoạt động tiếp xúc cử tri, chất vấn, giám sát và giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri, giải quyết kiến nghị sau giám sát, sau chất vấn của HĐND tỉnh, tổ chức kỳ họp HĐND, các cuộc họp Thường trực HĐND, giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp...

6) Nâng cao năng lực, bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND tỉnh: 

- Cá nhân từng Đại biểu HĐND cần dành thời gian hoạt động HĐND đảm bảo theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đồng thời phải thực hiện đúng Chương trình hành động của mình trước cử tri. Trong hoạt động, cần phát huy tính chủ động khi tiếp cận vấn đề, bám sát chủ trương, định hướng của Đảng; nắm bắt thực tiễn, ý kiến, kiến nghị của cử tri để có những đề xuất, giải pháp, kiến nghị phù hợp mang lại lợi ích chung cho Nhân dân.

- Mỗi đại biểu HĐND phải xác định đúng vị trí, vai trò và nhiệm vụ là “người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương”. Từng đại biểu phải tự nâng cao năng lực, kỹ năng của mình; chủ động, tích cực tham gia các hoạt động của đại biểu, thể hiện đầy đủ quyền hạn, trách nhiệm của mình trong các hoạt động này. Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng và phương pháp hoạt động cho đại biểu HĐND tỉnh thông qua nhiều hình thức như: hội nghị tập huấn, hội thảo chuyên đề, hướng dẫn bằng văn bản, trao đổi kinh nghiệm.

7) Đảm bảo các điều kiện hoạt động, công tác tham mưu, phục vụ hoạt động của HĐND: 

- Để hoạt động của đại biểu đạt hiệu quả, trước hết thông tin phục vụ cho hoạt động phải mang tính khách quan, khoa học, độc lập và kịp thời được xử lý từ nhiều nguồn khác nhau. Có thể từ các cơ quan chấp hành; từ tổ chức chính trị - xã hội; từ hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, giám sát, khảo sát. Khi có đầy đủ thông tin sẽ giúp đại biểu HĐND phân tích, đánh giá đầy đủ, đúng đắn, khách quan và kiến nghị các biện pháp giải quyết phù hợp; đại biểu tự tin hơn trong biểu quyết. Vì vậy, việc cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu HĐND. Để làm được điều này cần phải có công cụ hỗ trợ cho đại biểu HĐND, trong khi UBTVQH không quy định cụ thể phương tiện, định mức trang bị phương tiện đảm bảo phục vụ hoạt động của đại biểu HĐND mà giao cho HĐND tỉnh quyết định, dẫn đến một số tỉnh khó khăn trong triển khai, thực hiện do đó kiến nghị UBTVQH quy định cụ thể phương tiện, định mức trang bị phương tiện đảm bảo phục vụ hoạt động của đại biểu HĐND.

- Kiến nghị ban hành chính sách đặc thù cho đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách để động viên, khích lệ đại biểu chuyên trách trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; ban hành chế độ thi đua - khen thưởng đối với đại biểu dân cử. Quan tâm, chăm lo xây dựng và nâng chất đội ngũ tham mưu, giúp việc, phục vụ hoạt động của HĐND.

Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Đó cũng là yêu cầu thực tế cần thiết của cuộc sống, nhằm ngày càng hoàn thiện thiết chế dân chủ, bảo đảm cho Nhân dân thực hiện được quyền lự- của mình. Nâng cao năng lực hoạt động của HĐND cũng chính là điều kiện quan trọng để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội cũng như bảo đảm thực hiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”

         Nguyễn Bảo Trung Kiên - Đại biểu HĐND tỉnh